Chinese spoornetwerk

Ni Hao,

Vanaf nu duik ik elke twee weken in China: geen politiek of politiek gerelateerde zaken, wel weetjes, opvallende ontwikkelingen en verhalen uit en over verschillende streken. Kortom, alles wat China fascinerend maakt.

De aftrap gaat over het Chinese spoornetwerk….

Vier keer om de aarde: hoe China de wereld op het spoor zette

Stel je voor: je stapt in Peking op de trein en je stopt pas als je de aarde vier keer bent rondgereisd. Klinkt als een absurd gedachte-experiment, maar het is bijna letterlijk wat het Chinese spoornetwerk voorstelt.

Eerst de nuchtere cijfers

Begin 2026 stond de teller op ruim 165.000 kilometer aan operationeel spoor in China. De aarde is aan de evenaar zo'n 40.075 kilometer in omtrek. Een snelle rekensom leert dat het Chinese spoornetwerk daarmee ongeveer vier keer om de aarde zou passen,

En dat is nog exclusief alle rangeerterreinen, zijsporen en dubbele sporen die niet meetellen in de officiële "in bedrijf zijnde lengte". Tel je alle fysieke rails los van elkaar op, dan wordt het getal nog absurder.

Het kroonjuweel: hogesnelheidslijnen

Wat het verhaal helemaal bijzonder maakt, is dát er niet zomaar 165.000 kilometer rails ligt, maar dat een fors deel daarvan bestaat uit hogesnelheidslijnen waar treinen met 300 tot 350 kilometer per uur overheen razen. Eind 2025 passeerde het Chinese hogesnelheidsnetwerk de grens van 50.000 kilometer. Ter vergelijking: dat is meer hogesnelheidsspoor dan de rest van de wereld bij elkaar heeft liggen. Stapel Frankrijk, Japan, Spanje en Duitsland allemaal op elkaar en je komt nog steeds tekort.

Nog gekker: in 2008 had China welgeteld één hogesnelheidslijn, tussen Peking en Tianjin, goed voor iets meer dan 100 kilometer. Achttien jaar later is dat netwerk vijfhonderd keer zo lang. Er wordt zelden ergens ter wereld met zo’n tempo aan infrastructuur gebouwd. Gemiddeld kwam er de afgelopen vijftien jaar praktisch elke week een nieuw stuk hogesnelheidslijn bij.

Hoe indrukwekkend is dat nou echt?

Cijfers als "165.000 kilometer" zijn moeilijk voor te stellen, dus een paar vergelijkingen om het tastbaar te maken:

De Chinese Muur, inclusief alle losse muurdelen, grachten en natuurlijke barrières die meetellen in de officiële meting, is 21.196 kilometer lang. Het Chinese spoornetwerk is dus ruim zeven keer zo lang als het beroemdste bouwwerk van het land en werd gebouwd in een fractie van de tijd die de Muur kostte.

Rijd je met de trein van Peking naar de maan, dan kom je er niet. Maar leg je alle Chinese rails achter elkaar, dan overbrug je bijna de helft van de afstand tot de maan (384.400 kilometer) Nog geen volledige reis naar onze buurplaneet in de lucht, maar wel griezelig dichtbij voor een netwerk dat op aarde blijft.

En de snelheid: de rit van Peking naar Shanghai, zo'n 1.318 kilometer, duurt met de hogesnelheidstrein ongeveer viereneenhalf uur. Diezelfde afstand zou je op de Nederlandse snelweg, zonder file, in een dag of anderhalve niet eens redden met de auto.

Bouwen op plekken waar het eigenlijk niet kan

Het verhaal achter deze cijfers is minstens zo leuk als de cijfers zelf. Neem de Qinghai-Tibetlijn, de spoorlijn naar Lhasa die grotendeels over permafrost loopt op meer dan vijfduizend meter hoogte. Ingenieurs moesten de bodem letterlijk koelen met stalen buizen om te voorkomen dat de rails wegzakken zodra de permafrost door de warmte van de trein zou ontdooien. Passagiers krijgen in de trein zuurstofmaskers, want op die hoogte is de lucht te ijl om zonder problemen te ademen.

Of neem de duizenden viaducten en tunnels die nodig waren om de bergachtige binnenlanden te ontsluiten. Sommige hogesnelheidslijnen bestaan voor meer dan de helft van hun route uit bruggen en tunnels, simpelweg omdat het landschap geen andere keuze liet. China bouwde niet om een record te breken, het bouwde omdat het anders letterlijk niet vooruitkwam.

En het stopt niet

Het Chinese spoorwegbedrijf mikt op zo’n 60.000 kilometer hogesnelheidsspoor tegen 2030. Er wordt dus nog altijd gebouwd, en niet een beetje. Voeg daarbij de miljarden reizigers die het netwerk jaarlijks vervoert. In 2024 ging het om meer dan 4 miljard treinreizen, plus bijna 4 miljard ton aan vracht. Dan begrijp je waarom dit spoornetwerk niet zomaar een lijstje kilometers is, maar de ruggengraat van een land dat groter is dan heel West-Europa samen.

Dus nee, de Chinese spoorlijnen passen niet twee keer om de aarde. Het zijn er inmiddels vier. En als het tempo van de afgelopen twintig jaar een beetje aanhoudt, is dat over een paar jaar waarschijnlijk ook alweer achterhaald.

Ergens in China wordt op dit moment, terwijl je dit leest, weer een nieuw stuk rails de grond in getrild. Dus tot de volgende halte, die er gezien het tempo waarschijnlijk al ligt voordat je deze zin uit hebt gelezen.